Amosando publicacións coa etiqueta ut_completivo. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta ut_completivo. Amosar todas as publicacións

venres, 18 de abril de 2014

Nennii Historia Britonum 37

[De consilio Hencgisti ad regionem Brittanniae capiendam]

Hencgistus autem, cum esset uir doctus atque astutus et callidus, cum explorasset super regem inertem et super gentem illius, quod sine armis utebantur, inito consilio, dixit ad regem Brittannicum, 'Pauci sumus, si uis mittemus ad patriam nostram, ut inuitemus milites de militibus nostrae regionis, ut amplior sit numerus ad certandum pro te, et pro gente tua.' 

  • cum histórico : 
    • cum esset uir doctus atque astutus et callidus, 
    • cum explorasset super regem inertem et super gentem illius
  • ablativo absoluto : inito consilio
  • ut final:
    • ut inuitemus milites de militibus nostrae regionis
    • ut amplior sit numerum
  • xerundio : ad certandum


Hencxisto en troques, sendo un home sabio, astuto e intelixente, despois de pescudar acerca daquel rei covarde e da súa nación, porque vivían sen armas, tomada unha resolución, dixo ao rei británico: "Somos poucos, se queres enviaremos aviso á nosa patria, para convidarmos a soldados de entre os soldados da nosa rexión, para que o número sexa máis grande para loitarmos por ti e pola túa xente". 

Et ille impetrauit ut facerent, et miserunt, et legati transfretauerunt trans Tythicam uallem, et reuersi sunt cum ciulis sedecim, et milites electi uenerunt in illis, et in una ciula ex eis uenit puella pulchra facie atque decorosa ualde, filia Hencgesti.

  • ut completivo : impetrauit ut facerent


E el conseguiu que o fixesen, e enviaron embaixadores que cruzaron o mar tras o val Títico, e regresaron con dezaséis naves de guerra, e soldados escollidos viñeron nelas, e nunha nave de guerra daquelas veu unha rapaza de cara bonita e moito fermosa, filla de Hencxesto.

Postquam autem uenissent ciulae, fecit Hencgistus conuiuium Guorthigirno et militibus suis, et interpreti suo, qui uocabatur Ceretic, et puellam iussit ministrare illis uinum et siceram, et inebriati sunt et saturati nimis. 

  • aliquem iubere aliquod facere : puellam iussit ministrare illis uinum et siceram


Pero despois de que chegaran as naves de guerra, fixo Hencxisto un banquete para Guortixirno e para os seus soldados, e máis para o seu intérprete, que se chamaba Ceretic, e á rapaza mandou servirlles viño e cervexa, e emborracháronse e comeron de máis.

Illis autem bibentibus, intrauit Sathanas in corde Gurthigirni ut amaret puellam, et postulauit eam a patre suo per interpretem suum, et dixit, 'Omne quod postulas a me impetrabis, licet dimidium regni mei.' 

  • Ablativo absoluto : Illis autem bibentibus
  • ut final : intrauit [...] ut amaret puellam


Pero estando eles a beber, entrou Satanás no corazón de Gurtixirno para que desexase á rapaza, e pediulla a seu pai a través do seu intérprete, e dixo, "Todo o que pides conseguirás de min, aínda que sexa a metade do meu reino".

Et Hencgistus, inito consilio cum suis senioribus, qui uenerant secum de insula Oghgul, quid peterent regi pro puella, unum consilium cum illis omnibus fuit, ut peterent regionem, quae in lingua eorum uocatur Cantguaraland, in nostra autem lingua Chent. 

  • ablativo absoluto : inito consilio
  • ut completivo (aposición) : unum consilium cum illis omnibus fuit, ut peterent regionem


E Hencxisto, despois de consultar cos seus maiores, que viñeran con el dende a illa de Oghgul, acerca de que lle pedirían ao rei pola rapaza, a decisión unánime foi que pedisen a rexión que na lingua dos saxóns se chama Cantguaraland, na nosa lingua en troques Chent.

Et dedit illis, Guoyrancgono regnante in Cantia, et inscius erat quia regnum ipsis tradebatur Paganis, et ipse solus in potestatem illorum clam dari; et sic data est puella illi in coniugium, et dormiuit cum ea, et amauit eam ualde.

E déullela, reinando Guoirancgono in Cantia, e era descoñecedor de que o reino se lle entregaba aos pagáns, e de que el, so, era entregado ao poder daqueles ás agachadas; e déuselle así a rapaza a el en matrimonio, e durmiu con ela, e amouna moito.

xoves, 17 de abril de 2014

Nennii Historia Britonum 33

[De miraculis Sancti Germani]

Iterum de mane surrexerunt, ut impetrarent salutationem tyranni; at ipsi, cum orarent et exspectarent iuxta portam arcis, et ecce! uir unus currebat, et sudor illius a uertice usque ad plantas pedum distillabat.

Erguéronse de novo pola mañá, para tentar saudar ao tirano; pero mentres eles mesmos oraban e agardaban xunto á porta da fortaleza, velaiquí que un home viña correndo, e a suor caíalle da cabeza ás plantas dos pés.

  • Exemplo de cum histórico : cum orarent et exspectarent iuxta portam arcis


Inclinauit se ante illos, et dixit Sanctus Germanus, 'Credis in sanctam Trinitatem?' et respondit illi, 'Credo' et baptizatus est, et osculauit eum. Et dixit illi, 'Vade in pace, in ista hora morieris, et Angeli Dei in aere exspectant te, ut gradieris cum illis ad Dominum, cui credidisti.' 

Inclinouse ante eles e dixo Santo Xermano, "Cres na Santa Trinidade?" e respóndelle, "Creo". Recibiu o bautismo e bicouno. E díxolle, "Vai en paz, nesta hora vas morrer, e os anxos de Deus agárdante no ceo, para que vaias con eles onda o Señor, no que criches".  

  • Exemplo de ista por hac? : in ista hora morieris
  • Exemplo de ut final : Angeli Dei in aere exspectant te, ut gradieris cum illis ad Dominum


Et ipse laetus intrauit in arcem, et Praefectus tenuit illum et alligauit, et ante tyrannum ductus et interfectus est. Mos enim erat apud nequissimum tyrannum nisi quis ante solis ortum peruenisset ad seruitutem in arce, interficiebatur. Et manserunt tota die iuxta portam ciuitatis, et non impetrauerunt ut salutarent tyrannum.

El mesmo entrou ledo na fortaleza, e o prefecto prendeuno e atouno e ante o tirano foi conducido e foi morto. Pois era o costume dese malvadísimo tirano que se alguén antes da saída do sol non chegase ao servizo na fortaleza, era morto. E ficaron durante todo o día xunto á porta da cidade, e non conseguiron saudar ao tirano.

  • Exemplo de oración condicional (pret. plpf. subx + imperfecto ind.) : nisi quis ante solis ortum peruenisset ad seruitutem in arce, interficiebatur
  • Exemplo de ut completivo : non impetrauerunt ut salutarent tyrannum.

Nennii Historia Britonum 32

[De aduentu Sancti Germani in Brittanniam et de miraculis eius]  

In tempore illius uenit Sanctus Germanus ad praedicandum in Brittannia, et claruit apud illos in multis uirtutibus, et multi per eum salui facti sunt, et plurimi perierunt. Aliquanta miracula, quae per illum fecit Deus, scribenda decreui.

No tempo deste rei veu Santo Xermano a predicar en Britania, e foi famoso entre eles por moitas accións virtuosas, e moitos salváronse gracias a el, e moitísimos pereceron. Coido que algúns milagres, que a través del fixo Deus, deben ser escritos.

  • Giles traduce perierunt como "died unconverted", que fai mellor senso no contexto.
  • Exemplo de xerundio (ad + acusativo do xerundio) con valor final : In tempore illius uenit Sanctus Germanus ad praedicandum in Brittannia.
  • Infinitivo da voz perifrástica pasiva : Aliquanta miracula, [...], scribenda <esse> decreui.


Primum miraculum de miraculis eius. Erat quidam rex iniquus atque tyrannus ualde, cui nomen erat Benli. Illum uir sanctus uoluit uisitare, et properare disposuit ad iniquum regem, ut praedicaret illi. At cum ipse homo Dei uenisset ad ostium urbis cum comitibus suis, uenit portarius et salutauit eos, et miserunt eum ad regem, et rex durum responsum dedit illis et cum iuramento dixit, 'Si fuerint uel si manserint usque ad caput anni, non uenient unquam in medio urbis meae.' 

Primeiro milagre dos seus milagres. Había un rei inicuo e moito cruel, que tiña por nome Benli. Este home santo quixo visitalo, e dispuxo ir presto onda o rei inicuo, para lle predicar. Pero despois de que o propio home de Deus chegase á porta da cidade coa súa compaña, veu o encargado da porta e saudounos, e mandárono onda o rei, e o rei deulles unha dura resposta e con xuramento dixo "aínda que estean ou permanezan até o cabo do ano, non virán nunca ao centro da miña cidade". 

  • Exemplo de ut + subxuntivo con valor final : properare disposuit ad iniquum regem, ut praedicaret illi
  • Exemplo de cum histórico : cum ipse homo Dei uenisset ad ostium urbis cum comitibus suis
  • Exemplo de condicional (real; futuro perfecto + futuro simple) con valor concesivo (vid. Baños 2009:666) : Si fuerint uel si manserint usque ad caput anni, non uenient unquam in medio urbis meae.

Dum ipsi exspectarent ianitorem, ut nuntiaret illis sermonem tyranni, dies declinabat ad uesperum et nox appropinquabat, et nescierunt quo irent.

Mentres eles esperaban ao porteiro, para que lles comunicase as palabras do tirano, o día ía cara o serán e a noite achegábase, e non souberon onde ir.

  • Exemplo de dum + impf. subxuntivo = cum + impf. subx. : Dum ipsi exspectarent ianitorem
  • Exemplo de interrogativa indirecta : nescierunt quo irent

Interea uenit unus de seruis regis e medio urbis, et inclinauit se ante uirum Dei, et nuntiauit illis omnia uerba tyranni, et inuitauit illos ad casam suam, et exierunt cum eo, et benigne suscepit eos. 

Entre tanto veu un dos escravos do rei do centro da cidade, e inclinouse ante o home de Deus, e anuncioulles todas as palabras do tirano, e convidounos á súa cabana, e saíron con el, e acolleunos amablemente.

Et ille nihil habebat de omnibus generibus iumentorum, excepta una uacca cum uitulo; et occidit uitulum, et coxit, et posuit ante illos. Et praecepit Sanctus Germanus ut non confringerent os de ossibus eius, et sic factum est; et in crastino uitulus inuentus est ante matrem suam sanus et uiuus, incolumisque.

El non tiña ningún tipo de gando, agás unha vaca cun tenreiro; e matou o tenreiro, e coceuno e púxoo ante eles. E mandou Santo Xermano que non escacharan ningún óso dos ósos do tenreiro, e fíxose así; ao día seguinte o tenreiro foi atopado ante a súa nai san e vivo e incólume. 


  • Exemplo de ut completivo : praecepit Sanctus Germanus ut non confringerent os de ossibus eius

martes, 15 de abril de 2014

Nennii Historia Britonum 28

[De regno deiecto Romanorum]

Hucusque regnauerunt Romani apud Brittones quadringentis et nouem annis. Brittones autem deiecerunt regnum Romanorum, neque censum dederunt illis, neque reges eorum acceperunt ut regnarent super eos, neque Romani ausi sunt ut uenirent Brittanniam ad regnandum amplius, quia duces illorum Brittones occiderant.

Até este momento reinaron os romanos sobre os britóns durante catrocentos nove anos. Pero os britóns rexeitaron o mando dos romanos, e non lles pagaron tributo, nin aceptaron que os seus reis reinasen sobre eles, nin os romanos ousaron vir a Britania para reinaren por máis tempo, porque os britóns mataran aos seus xenerais.

  • ut + subxuntivo con valor final : neque reges eorum acceperunt ut regnarent super eos
  • ut + subxuntivo no canto de infinitivo : neque Romani ausi sunt ut uenirent Brittanniam. Entendo que se audeo acepta acusativo CD ou Infinitivo, a oración de ut no texto latino é un exemplo de ut completivo, non final.
  • construción de xerundio final : ad regnandum amplius
  • CCL aonde sen preposición con lugar maior : ut uenirent Brittanniam
  • Exemplo abigüidade nominativo / acusativo : quia duces illorum Brittones occiderant. Soamente o contexto permite saber quen matara a quen.